ชีวิตในชนบทที่คนในเมืองไม่เคยเข้าใจ

อากาศร้อนอบอ้าว ฟ้าอี้มครี้มฝนจะตกก็ไม่ตก นี่ก็เที่ยงคืนกว่าแล้วได้เวลาที่ผมควรจะนอน แต่วันนี้จิตใจว้าวุ่นพิกล จะว่าเหงาก็เพิ่งกลับมาจากบ้านเพื่อนกินข้าวเฮฮากัน จะว่าหิวก็เพิ่งกินฝีมืออาหารเกาหลีน้องแดนที่ทำเอาทุกคนตกตะลึง (จนได้ฉายาใหม่เป็นแดนจังกึม ไม่แปลกใจที่นักไวโอลินเชื้อชาติไทยจะเป็นหนุ่มเนื้อหอมที่ล่ำลือของที่นี้)  จะว่าไปอาการที่เป็นอยู่นี้ถ้าเรียกรวมๆก็คงคิดว่า’เซ็ง’ แล้วทำไมถึงเซ็ง? คิดระหว่างปั่นจักรยานกลับบ้านกว่าครึ่งชั่วโมงก็ยังคิดไม่ออก บางทีชีวิตมันก็ไม่ต้องมีเหตุผลทุกอย่างก็ได้มั้ง?

แต่เรื่องที่อย่างจะเขียนถึงจริงๆ คือเรื่องของคนชนบท – ใช่ คนชนบทของเมืองไทยนั่นแหละ ชีวิตคนเหล่านี้ ผมไม่เคยได้สัมผัส  ขอโทษ  ผมไม่ได้เกิดมาเป็นลูกคนรวย เพียงแต่มีฐานะปานกลาง อาศัยอยู่ในเมืองตลอดมา ไม่เคยอดมื้อกินมื้อหากที่ไม่ต้องการ นอนฝูก เรียนโรงเรียนที่ดี มีการศึกษา จบปริญญาและเลือกงานได้ในระดับหนึ่ง ได้ไปเที่ยวทั้งในประเทศและต่างประเทศ ใช้อินเตอร์เนตเป็นประจำ และถ้าคุณกำลังอ่านบทความนี้ โอกาศที่คุณจะคล้ายผมนั้นค่อนข้างสูงทีเดียว   แต่ทั้งนี้หากใช้รายได้จำแนกแล้วนอกจากคุณและผม ประเทศเรายังมีคนอีกสองกลุ่มคือคนรวยและคนจน

สัมมนาประจำปีสถาบันพระปกเกล้า 2010 เค้าแบ่งคร่าวๆ ถ้าในเมืองไทยมีคน100คน จะมีคนรวย 20คน คนฐานะปานกลาง60คน และคนจน 20คน

ผมและคุณคงจะนั่งอยู่ในช่วงกลางๆอาจจะสูงของคนฐานะปานกลางนี้ ชีวิตความเป็นอยู่ของเรา ก็คงจะไม่ต่างกันมาก สิ่งที่คุณและผมสนใจและทำนั้นคงคล้ายกันกันมาก กินอะไรก็คงคล้ายๆกัน คุยกันก็คงหาเรื่องที่เราสามารถคุยคลิ๊กกันได้ไม่ยากนัก แล้วคนอีกสองชั้นละ เค้ามีความเป็นอยู่อย่างไร?

มันคงไม่ยากที่เราจะจิตนาการถึงชีวิตของคนในชนชั้นสูง เพราะผมและคุณก็มีโอกาศที่จะได้ลิ้มลองมันเป็นครั้งครา และวงสังคมของพวกเรากับคนรวยนั้นก็ทับกันไม่มากก็น้อย

ผมเชี่อว่าคนเราสามารถมองเห็นสิ่งที่ไม่มีหรือสิ่งที่ขาดได้ง่าย แต่การมองสิ่งที่มีให้มันไม่มีนั่นยากกว่า เพราะฉนั้นการจินตนาการถึงชีวิตของคน’จน’นั้นผมแทบจะนึกไม่ออกจริงๆ ถึงแม้จะได้อ่าน ได้เห็นจากสื่อต่างๆบ้างแต่นั่นมันเป็นแค่ประสบการ์ณมือสอง การต่อสู้และการใช้ชีวิตในแต่ละวันคนชั้นล่างนั้นเป็นสิ่งที่อาจจะไม่สามารถที่จะเข้าใจโดยถ่องแท้ได้เลย  แล้วหากจำแนกคนโดยการใช้การใช้ชีวิต – ในเมือง ชนบท, หรือภาค ใต้ ออก ตก เหนือ อีสานละ  ยิ่งจะจิตนาการยากเข้าไปอีก  เมื่อได้พบเจอ อาจจะอดแปลกใจไม่ได้ว่านี้เป็นชีวิตของคนที่ใช่ชีวิตอยู่ในประเทศเดียวกันจริงๆหรือ?

กนกพงศ์ สงสมพันธุ์เขียนถึงสิ่งนี้ไว้ในหนังสือเรื่องแผ่นดินอื่น

นี้ดึกแล้วพรุ่งนี้มีเรียนเช้า แล้วเดี๋ยวผมมาเขียนต่อ..